فردا ، بیست و دوم خرداد ، جمعه ، اول وقت می روم روزنامه و بعد می روم سر صندوق به مهندس میر حسین موسوی خامنه رای می دهم . کوله پشتی ِ دوربین و لنز و بادی و باطری ام را آماده کرده ام . کارت خبرنگاری صادر شده از فرمانداری را هم روی کوله گذاشته ام که یادم نرود . امشب آرامش خوبی دارم . به این فکر می کنم که چه میرحسین رئیس جمهور بشود و چه (خدای نکرده) نشود ، نه تنها از خستگی های این مدت پشیمان نخواهم شد که به جان خریدنشان را افتخار می کنم .
می دانی زهرا ؟ هیچ چیز بدتر از صدای آزاردهندۀ آن زن نیست که از پشت تلفن در گوشت داد می زند : دستگاه مشترک مورد نظر خاموش می باشد . هیچ چیز بدتر از احتمال ترسناکی نیست که به ذهنت حمله می کند . هیچ چیز بدتر از حال ِ چشمان ِ ناباور آدم ها نیست در لحظه ای که در دلشان چیزی می شکند مثل یک خروار کاسه بشقاب چینی ِ گل قرمز . تو را برده بودند زهرا و من تا آن لحظه فکر می کردم در پی اتفاق های قبل تر باز داستان ، داستان ِ همان تفتیش ها و همان کنترل ها و همان اذیت ها ست . کور خوانده بودم زهرا . تو را برده بودند با خودشان . یک اسمس در گوشی ِ من باقی مانده بود که نوشته بودم زهرا ؟ چیزی بگو . که فرستادم اما هرگز به دستت نرسید . پشت بندش زنگ زدم خاموش بودی و آن اتفاق که بالاتر گفتم در دلم به وقوع پیوست . فردایش که نگار گفت و فاطمه کاملش کرد . اینها را می نویسم که بماند ، ثبت شود برای روزی که ما پیروز هستیم و هنگام لبخند های سبزمان بدانیم چه بر تک تک ما رفته است در این روزها . چه لبخند های پر تردیدی داریم این روزها . چه خو کرده ایم زهرا با این تلفیق احساس هایمان . این یک سال که گذشت و چه با درد گذشت. در این مرداب غم دست و پا می زنیم و فرو نمی رویم . یک روز این مرداب می خشکد زهرای خوب . یک روز که دیر نیست و ما فاتحانه سبزی ِ درختانمان را به رخ این گنداب می کشیم .تو حالا در تاریکی نشسته ای . فکرت اینجاست . پیش تک تک این آدم ها . پذیرا باش ما را زهرای نازنین . تک تک ما را پذیرا باش در سلول کوچک ات . تک تک ما در کنارت هستیم و به یادت .
تو می آیی و همین روزهاست که مثل اردیبهشت ِ پار بنشینیم باز با هم روی چمن های سبز و شاد باشیم و لبخند بزنیم و عکس بگیریم . زهرا دور نیست و تو خوب می دانی که این روزهای درد رفتنی اند . بخند زیبا ! بخند ای دختر ِ کتاب ها و ترانه ها و نوشتن ها … و بنویس … بنویس که بگذرد … که باید مکتوب کنیم تمام این دردها را . من به لبخند تو فکر می کنم به حرف هایمان پشت میزهای آن رستوران در دو راهی قلهک که با مریم و نگار می خندیدیم و حرف می زدیم از پیروزی . از آیندۀ زیبایی که انتظارش را می کشیدیم . من به برگشتتان فکر می کنم روبروی دانشکدۀ ی زشت ِ من . آسوده نشستن روی چمن های بهار و آزادانه خندیدن هایمان . عکس هایمان و آن امیدواری ِ حاکم بر دل ها و نگاهمان . من به تو فکر می کنم و برای آزادی ات دعا می کنم و به آن نگاه همیشه مطمئن ات همیشه می بالم دوست ِ خوبم .
تو آنقدر محکم و صبور هستی که ما که تو را از دورها به نظاره نشسته ایم هیچ باکمان نباشد جز دوری ات . ایستاده ای با قامت ظریف و روحیۀ ستودنی ات . بی شک غم های این روزها و شوری اشک هایمان را شیرینی ِ روزهایی که در پیش داریم از بین خواهد برد و تاب آوردن ِ تک تک ما به همین بهانه هاست …
برگرد زهرا ، خیلی زود برگرد
روی چون ماهت را می بوسم و دستانت را می فشارم
نیــکو
از اینجا که ایستاده ام تا روزهای گذشته و روزهای آینده فاصله ای هست . نقطه ای که روی آن ایستاده ام را “دور” معنی می کنم . دور از تمام گذشته های خاطره شده و تمام آینده ی رویا پیچ . از این نقطه که من ایستاده ام فاصله ای هست با آنچه که بوده ام و آنچه که خواهم بود .
نشسته ام روی تخت . به دیوار ها نگاه می کنم . به تمام اشیای اتاق عجیب و شلوغم که انبوهی از قصه ها درون خود جمع کرده ست . به کوچه و این در ها ، ساختمان ها ، آدم ها . به پنجره ها نگاه می کنم و تمام آدم هایی که با شنیدن صدایی کوچک از کوچه پرده را کنار می زنند . و من همیشه به جای نگریستن به اتفاق ، به حواشی اتفاق نگاه کرده ام . چشمانم به جای واکاوی صحنه ی تصادف ، به چهره ی آدم ها خیره شده است که نگران پرده های خانه شان را کنار زده اند . به سرک کشیدن ها نگاه می کنم . بعد باز بر می گردم به خودم . باز فکر کردن از سر می گیرم و با روان نویس زرشکی رنگ روی کاغذ می نویسم : و من قصه گوی تمام شب هایم …
- عنوان برگرفته از شعری ست از اکتاویو پاز .
مجموعه ای از تمام دلتنگی های احمقانه ی کوچک است ، بهمن ماه ، برای من . دلتنگی های آرام و ساده و شادمانی که تمام شور کودکی ام را در آویختن آذین های رنگین به دیوارها می دیدیم . ریختن تمام صدایم به حنجره . روزهای جشن های طولانی . سرودهایی که هر سال بهتر از سال قبل از حفظ بودیمشان . تمام غروری که از نگاهمان سرریز می کرد وقتی در گروه سرود در صف اول می خواندیم . معلم های پرورشی برایمان بزرگ می شدند . درس ها فراموش می شدند و دهه ای شیرین می شد با شیرینی های جشن های نا تمام . زرورق ها و فانوس های رنگینی که با کاغذرنگی و قیچی درست می کردیم .هزار بار راه پله ها را دویدن برای چسب گرفتن از دفتر . کلاس چندی پرسیدن های دفتردار و ضبط های کوچک تک کاسته ای که بر دوش معلم پرورشی حمل می شد . بهاران خجسته باد را هی فریاد کردن . به لاله ی در خون خفته و نفس گرفتن هایمان که نفس کم نیاوریم . بهمن برای من مجموعه از دلتنگی های ساده ی کودکانه است که از آن همه شور ، اشکش به جا مانده و احساس ترحمش . احساس ترحمی که فریاد نوجوانی ام از دیوارهای مدرسه بالاتر نرفت و دویدن ها و سرگروه بودن هایم به کلاس های کوچک دبستانم ختم شد . حس ناراحت کننده ی “وارث” شادی نسلی بودن . نسلی که شورهایش را به گلو ریخت ، تا تمام خیابان ها راه رفت . انقلابی بود ، توده بود ، بسیجی بود ، چپ بود ، خط امامی بود ، هر چه بود یا نبود دلتنگی هایش برای بهمن ماه به قدر من خرد نیستند . یا دست کم دلش برای خودش نمی سوزد .انقلابی کردند ، در تاریخ جوانی تک تک شان ، صدایی ماند . شوری رد باقی گذاشت . اما صفحات جوانی ما را که ورق بزنند ، چیزی جز سگ لرز زدن های نفرت انگیز در صف های طولانی جشنواره ی فیلم و تئاتر فجر چیزی به چشم نمی خورد . بی صدا انتظار کشیدن و خوشی های صد و بیست دقیقه ای . ما … ناراحت کننده است واقعاً … اما وارث شورگرد نسلی هستیم و هر سال میزبان جشن سالگردی که تجربه اش نکردیم . لمسش نکردیم . که این شور ما در گلوی سردمان خشک شد و ماند . که این جوانی مان در صف های طولانی لرزید و دلتنگی های کودکانه مان اشکید و شب ها خواب شد . که هیچ خیابانی برای صدا سر دادن نداریم . که تمام سر اومد زمستون هایمان از جداره های اتوبوس سفرهای کوتاهمان درز نکرد . که حالا هر چه بالا و پایین می شود بر گردن ماست . که با این همه نقص در جامعه مان قد کشیدیم و تا ناله سر دادیم ساکتمان کردند . که هیچ خانه ای پناه بعد از حمله ی تظاهرات های خیالی مان نشد . که اسم ما به عنوان بیچاره ترین نسل تاریخ پر فراز و نشیب معاصر ایران باقی خواهد ماند . آزادی برای ما خاطره ی عصرهای مادرها و پدرهایمان بود و هر بار آواز کردن یار دبستانی من ، تنها اشک به چشمانمان ریخت و ناامیدی به دلمان . حرف نزدیم چون حق نداشتیم . پا نکوبیدیم چون آشوب گر می شدیم . خشم نکردیم چون نمی توانستیم . صدایمان به خیابان نرسید و هیچ هلیکوپتر از بالای سرمان عبور نکرد . شب نامه چاپ نکردیم . ما جای این کارها باید آذین می بستیم . باید سرود های بیست سال پیش را دوباره خوانی می کردیم . ما شیرینی در کلاس ها پخش می کردیم . آنها که نقاشی شان خوب بود کاریکاتور شاه ملعون را می کشیدند . در مسابقه ی شعارنویسی شرکت می کردیم . جام ورزشی فجر برپا می داشتیم . بزرگتر که شدیم ، ویژه نامه ی دهه ی فجر هم چاپ کردیم . جدول روزهای انقلاب را طرح روی جلدمان می زدیم . روی شیشه ی کلاس هایمان پرچم می چسباندیم و بعدش که دهه تمام می شد به درس های عقب مانده مان رسیدگی می کردیم . ما یک نسل ماست و بیخود و مقلد بودیم که تنها پاسداشت گرفتن از دستمان بر می آید و هر جای این مملکت بی سر و سامانمان اتفاقی بیفتد ما اجازه نداریم بپرسیم چرا. ما فقط باید لبخند بزنیم و جشن انقلاب بگیریم و در هیچ خراب شده ای صدای اضافه سر ندهیم. حالا بهمن که می شود ، امتحاناتمان را تمام می کنیم و انتخاب واحدهای ترم بعدمان را انجام می دهیم و استرس بلیت جشنواره ها را می گیریم و ترس جا ماندن از برنامه . از صبح تا شام در گوشمان صدای فریاد و سرود و آهنگ های خوش ریتم قدیمی را می گذارند و انقلابشان را به رخمان می کشند که پس از سی سال به هفتاد سال پیش عقبگرد کرده ایم . و از بس تن هایمان خسته و دل هامان رنجور و ذهن هامان متلاشی اند که تنها دلخوشی مضحکمان انتظار صف های فیلم و با آشناهای تصادفی سلام و علیک کردن و اگر پولی در جیب ماند قهوه ای دور هم خوردن است . ومن … در این نیمه شب سرد تلخ … از این خودم … از این من … از این آدم ِ بهمن ماه ِ دلتنگ ِ نفرت انگیز ِ مضحک و ابله و شور مـُرده حالم به هم می خورد . و تا آخر عمر برای تک تک لحظه هایی که دلم می خواست من هم روی پشت بامی بایستم و به هر کسی که مسبب این روز و روزگارم بود لعنت بفرستم ، حسرت می خورم . به تک تک لحظه هایی که آنها در خیابان ها دویدند و بر هر چه مورد تنفرشان بود شوریدند ، حسادت می کنم و تمام اینها را … “اینجا” می نویسم چون من دیواری ندارم . چون هیچ ستونی از روزنامه های متنوع کشورمان اینها را چاپ نخواهد کرد . چون هیچ جای دیگر نمی توانم شدت آزاردهندگی احساس بیچارگی ام را داد بزنم . که این من ِ خسته ی از همه جا مانده و رانده و مایوس ، انقلاب را به ارث برده است و هنوز دلتنگ که می شود ، پتویی روی پاهایش می اندازد ، خبرهای روز را می خواند و سرودهای انقلابی شما را زیر لب زمزمه می کند … و آرام آرام در این تاریکی درست مثل تمام بیچارگان تاریخ اشک می ریزد و آرزو می کند که کاش در این حالی، که حالاست ، هرگز تقویم را عمر نمی کرد …
کاش یک بار دیگر بر می خاستی استاد . برمی خاستی و به من تشر می زدی که خنثی نباش دختر ! حرف می زدی با آن لحن ِ خوش ِ صمیمی ات . برخیز و یک بار دیگر از بالای عینک به من و عکس هایم نگاه کن . یک بار دیگر به من درس بده . یک بار دیگر مرا به نوشیدن ِ یک لیوان دوغ ِ خنک به دفترت دعوت کن . و من در آن گوشه ی دنج پر آفتاب به همه جا سرک بکشم . استاد برخیز … یک بار دیگر برخیز … و عکس های مرا با دست های لرزانت بالا ببر و تشویقم کن … من پر از انگیزه شوم و غرور … یک بار دیگر بخند یک بار دیگر ایراد بگیر … و … نه استاد ! کاش یک بار دیگر برمی خاستی … خیلی زود بود … خیلی زود بود برای نبودنت … از جا بلند شو استاد خوبم من هنوز نمی توانم با بوی تند ِ مرگ خو کنم . من سخت دل می کنم . من سخت عادت می کنم . من فراموش نمی کنم . من هرگز هیچ چیز را فراموش نمی کنم . استاد .
یکشنبه های رسانه بعد از کلاس حقوق مطبوعات ، فتوژورنالیسم داریم با بهمن جلالی . آنقدر بی سر و صدا به داخل کلاس می آید که اصلاً آدم نمی فهمد کی آمده است .می آید با لرزش دست ها و خنده های دلنشینش لحن انتقادی و اعتراضی همیشه اش . با طنز تلخ گفتار و ” چی می گی تو ” گفتن های مدام اش . خودش هم کلاس ما را خیلی بیشتر دوست دارد از بس که بحث می کنیم و می خندیم و داد می زنیم . هیچ رقمه از حرفش کوتاه نمی آید و محال است بتوانی حرف خودت را به کرسی بنشانی . خدا نکند با چیزی یا کسی بد باشد که رسماً ترورش می کند . طوری که اگر آدم خودش هم موافق نباشد ، اما در صدد حمایت بر می آید . گذشته از اینکه من را کلی مسخره کرد که در همشهری کار می کنم و هر جلسه هم یک چیزی بار من می کند ( :D ) اما به هیچ وجه نمی توان او را دوست نداشت . مخصوصاً وقتی به این قطعیت می رسی که او چیزهایی را می بیند که بسیاری از ما نمی بینیم . اولش پیش خودم قبول نمی کردم . می گفتم من با این نگاه ریز و دقیقم خیلی هم خوب می بینم . کمی که گذشت باز هم پیش خودم به این نتیجه رسیدم که نه ! درست می گوید … خیلی چیزها را نمی بینم و این نگاه را باید پرورشش داد . تقویتش کرد تا بیشتر و بهتر ببیند . آن روز سر کلاس گفت چند عکس می توانید بگیرید که جمعه باشد ؟ عکس ، جمعه را نشان دهد ! دقیقاً همان حالتی که آدم ها روی دست خودشان می مانند … جمعه ها ، آدم ها روی دست خودشان می مانند .
جلالی ، استاد خاصی است که صمیمیتش را دقیقاً لحظه ای که کوله اش را روی دوشش می اندازد و از سرازیری خیابان پاکستان پایین می رود ، بیشتر از همیشه حس می کنی .
هشتمین زمستان ِ عبوس ِ بی ترحم ِ این دهه
باران را از ما گرفت / برف را خسیسی کرد / آفتاب را پژمرد
و تنها باد بود که هر روز یاد ها را به صورت های خسته ی ما می کوبید
بیچارگی از این فراتر نمی رود که بگویندم ننویس … ننویس بخاطر خودت … بیچارگی از این فراتر نمی رود.
د اگر بر حق هستید پس از چه می ترسید که سرعت ِ اینترنت به صفر میل می کند و راه ِ تلفن ها را مسدود می کنید و کلماتمان را به هم نمی فرستید ؟
از چه می ترسید که اینطور تا یکی دوتا از ما به خیابان می آییم این طور هول می کنید و همه ی سگ هایتان را ول می دهید توی خیابان ؟
اگر ما این قدر اندک و کم و حقیر هستیم پس چرا بر ما چیره نمی شوید ؟
پلیس ِ بزرگ ِ شما توانایی ِ جمع کردن ِ چهار تا خس و خاشاک را ندارد ؟
ماشین پلیس را سبزها دزدیده اند ؟ د خاک بر سرتان ! عذر بدتر از گناه می آورید . روز عاشورا و توی آن ولوله ، چهار تا اغتشاشگر می توانند ماشین ِ پلیس تان را بدزدند . هر جای دنیا این اتفاق افتاده بود می دانید چه عواقبی در پی داشت ؟ … وای بر دروغگویان …
الحمدالله الذی جعل اعدائنا من الحمقا… سپاس خدای را که دشمنان ما را از افراد نادان قرار داد.
آدم ها همین جوری اند دیگر … همین قدر اعتفاداتشان آبکی و پودپودی ست که اداره شان را که تعطیل کنند ، سینه سپر نمی کنند که نمی خواهم از من استفاده ی ابزاری شود . نمی آیم به این تظاهرات به زور جوشانتان . این جور حامیان همان بهتر که میرحسینی و سبز نباشند و بچسبند به احمدی نژادشان . خوش خوشان باشند انگار که پیک نیک می روند . تی تاپ و ساندیسشان را بخورند و با همکارانشان پیاده روی کنند و هر از گاهی عربده ای هم بکشند و حالی هم بکنند . نه ترس ِ حمله ی سگ های گارد ویژه را دارند و نه درد ِ پهلو و پا و بازو . می روند آنجا ، عده را هم می بینند که اتوبوس اتوبوس آدم جمع کرده اند که بریزند توی خیابان ها بگویند ببینید ما بیشتریم … بعضی هایشان هم که در جهل فرو رفته اند و هر چه بگویند باور می کنند . گفته اند هتک ِ حرمت شده است روز عاشورا و امام حسین و اعتقادات مذهبی شان را بازیچه کنند این وسط و تحریکشان کنند که به میدان بیایند . آنها هم آنقدر نادانند که در جا باور می کنند و خونشان هم به جوش می آید مثلاً . می آیند و فردا در اداره و محل کارشان فیش حقوق آخر ماهشان را می بینند و پاداش و اضافه کار و الخ … آن وقت سبزها که به تظاهرات می روند باید جانشان را کف دستشان بگذارند و تی تاپ و ساندیس هم بخورد توی سرشان ، گاز فلفل می زنند و حالشان را جا می آورند و خنده ای هم در کار نیست چون اشک آور ها اجازه نمی دهند . نهایت لطفش این باشد که از دست ِ نیروها در رفته و تاکتیکی اجرا کرده باشند و خوشحال باشند که یک درد کمتر …
چه قابل ترحم است چنین دولتی که در رقابت با اپوزیسیونش می افتد و چه بدبخت است که به یکی تو یکی من راضی می شود . مهم نیست ها … به خدا باعث ِ انبساط خاطرید .
توضیح اینکه : این دسته ی آدمایی که باید کشتشون در معنای اصطلاح به کار رفته / یعنی مخ نوردی می کنند / یعنی دوست داشتنی نیستند / یعنی لج ِ آدم را در می آورند . / یعنی خوشایند نیستند .
